Schrijf je in op onze nieuwsbrief

De eerste dagen na 11 maart 2011, de dag dat Japan getroffen werd door een vernietigende aardbeving en een tsunami, heeft Dokters van de Wereld bestudeerd hoe ze het beste in actie konden komen en in welke regio’s zij de inwoners van de getroffen gebieden het best konden helpen.
Dokters van de Wereld runnen sinds april 2011 een programma waarin psychologische en medische hulp aangeboden wordt in de stad Otsuchi, gelegen in de prefectuur van Iwate in het noordoosten van het land. www.mdm.or.jp/nicocoro/


Context

Op 11 maart 2011 werd het noordoosten van Japan getroffen door een aardbeving met een kracht van 9,0 op de schaal van Richter en door een al even krachtige tsunami van meer dan 10 meter hoog. Dit bracht enorme schade toe aan de kustgebieden van het noordoosten en eveneens werden er verschillen kerncentrales beschadigd. Het aantal slachtoffers bedraagt op dit moment 15 560 doden en 5 329 mensen zijn nog steeds vermist (Agentschap van de Nationale Politie op 13 juli 2011). Volgens het Fire and Disaster Management Agency werden er 111 532 personen geëvacueerd (gegevens van 7 juli 2011).

Hoewel de situatie in Tokio zich heel snel genormaliseerd heeft, blijven de omstandigheden in Tôhoku, de noordoostelijke regio, heel moeilijk.

Dokters van de Wereld (DvdW) Japan heeft, met de hulp van het globale netwerk van DvdW, zich vanaf de eerste weken ingezet om hulp te bieden aan de mensen in het getroffen gebied, te beginnen in de stad Otsuchi (Prefectuur van Iwate).

Behalve de krachtige naschokken van de aardbeving was er ook het risico op radioactieve straling vanuit de kerncentrale van Fukushima. De plaatsen waar er hulp geboden wordt, liggen evenwel op 220 km van de centrale, buiten de gevaarzone. De ploeg van DvdW is uitgerust met Geiger meters en stralingsdosimeters. Ook de vrijwilligers van DvdW zijn allemaal uitgerust met een persoonlijke dosimeter die tot nu toe geen enkele alarmerende indicatie heeft vertoond. Zij beschikken eveneens over jodiumtabletten die ze gekregen hebben van de Franse Ambassade.

De website «Emergency East Japan» wordt nog regelmatig bijgewerkt sinds de oprichting van de website op 22 mei 2011. (Informatie in het Engels en in het Japans)


Otsuchi

Otsuchi, een kleine stad van 16 000 inwoners, werd heel zwaar getroffen door de aardbeving. Ze heeft het erg moeilijk om het dagelijkse leven opnieuw op te nemen: een groot aantal van haar inwoners wonen nog in een voorlopige woonplaats en de lokale autoriteiten zijn uitgedund door de aardbeving.

«De ambtenaren die werken in de ziekenhuizen, het stadhuis en in andere structuren, werken dag en nacht. Zij worden zelf slachtoffer van de catastrofe en kroppen hun psychologisch leed op» zegt een vrijwilliger van DvdW.

Meer dan vier maand na de catastrofe zien we bij de inwoners van Otsuchi de gevolgen die ontstaan zijn door de stress die de aardbeving met zich meebracht. “Velen onder hen hebben last van slapeloosheid, depressie, flashbacks en een schuldgevoel t.o.v. hun dierbaren die er niet meer zijn”, getuigt Ayumi Amada, vrijwillige verpleegster bij het project van DvdW te Otsuchi – "terwijl andere wanhopig blijven verder zoeken naar familieleden en op hun beurt overrompeld worden door een enorme frustratie."

Ook de kinderen en jongeren zijn het slachtoffer van pijn en emoties die ze geen plaats kunnen geven. « In een vluchthuis hebben we een jong meisje ontmoet dat zichzelf was beginnen te verminken», getuigt Kasumi Shirae, sociale werkster gespecialiseerd in de psychiatrie. «Wanneer we haar de vraag stelden waarom ze dit deed, heeft ze ons geantwoord dat ze het deed om de frustraties van het dagelijkse leven te verzachten.»

De stad zelf "lijdt” nog steeds, ook al is een groot deel van de brokstukken opgeruimd door het leger en zijn ze bezig om sommige straten te herstellen. Het centrum van de stad is nog steeds een erg geïsoleerd gebied.

Toch is de wederopbouw al gestart. De eerste tekens van herstel zijn er al. Op het einde van de maand juni werd een prefab gebouwd dat dienst zal doen als ziekenhuis. De snelle bouw van meer dan 2 000 tijdelijke woningen in prefab gaat onverminderd voort en de verhuizing van mensen naar dit nieuwe onderkomen is volop aan de gang.

Tegen midden augustus zal de nieuwe burgemeester van Otsuchi verkozen worden. Hij moet de leegte opvullen die ontstaan is nadat de vorige burgemeester tijdens de tsunami omkwam.


De acties van DvdW

Sinds vier maanden helpt DvdW Japan met een project om de stad Otsuch opnieuw leefbaar te maken. De tussenkomst van DvdW Japan, die zeker zal doorgaan tot het einde van de maand maart 2012, spitst zich vooral toe op drie belangrijke gebieden:
 de eerstelijns gezondheidszorg in de toevluchtsoorden en in de individuele gezinnen;
 psychologische consultaties;
 massages en antistress therapieën, individueel of in groep.

Een ploeg van specialisten–psychiaters, psychologen, verplegers, acupuncturisten, therapeuten en masseurs– werd ingezet als ondersteuning voor de bevolking. Zij werken onder de supervisie van de sociale- en gezondheidsautoriteiten van de prefectuur van Iwate.

Begin mei 2011 is DvdW Japan eveneens begonnen met het organiseren van tweewekelijkse tussenkomsten in het lyceum van Otsuchi. De psychiaters en psychologen van DvdW bieden aan de leerlingen en het lesgevend personeel consultaties aan terwijl de therapeuten relaxatiecursussen geven aan de leerlingen.

Op het ogenblik is DvdW verantwoordelijk voor ongeveer 411 personen die door de aardbeving dakloos werden. Zij worden nu door DvdW opgevangen in 10 collectieve toevluchtsoorden.

DvdW houdt zich eveneens bezig met het aanbieden van psychologische hulp aan de mensen die ondergebracht werden in de geprefabriceerde woningen en in verschillende individuele woningen.

Sinds het begin van de activiteiten (van 3 april tot 23 juli 2011), hebben de ploegen van DvdW Japan 807 medische en/of psychologische consultaties uitgevoerd bij de getroffen bevolking, 213 medische voorschriften uitgeschreven en 797 relaxatiesessies uitgevoerd.

Hoewel de perspectieven van de actie van de DvdW te Otsuchi na 2012 nog onzeker zijn, is de mogelijkheid om te werken in een andere zone in de regio van Tôhoku reeds besproken binnen de organisatie.


Relaxatie om het psychologische lijden te verzorgen

Het psychologisch leed in deze post-urgentie periode en de effecten van het trauma zullen zich nog lange tijd laten voelen.

Bepaalde leden van de ploeg DvdW herinneren zich een andere aardbeving, waarvan de gevolgen nog steeds tastbaar zijn. «Tot op de dag van vandaag, 16 jaar na de zware aardbeving van Hanshin (Kobe, in 1995), kom ik mensen tegen die lijden aan de gevolgen van deze afgrijselijke gebeurtenis» zegt Ayumi Amada «We hebben geleerd door het voorval in Kobe dat het belangrijk is om na grote, zware natuurrampen psychologische en medische bijstand aan te bieden op lange termijn.»

Ter aanvulling van psychologische consultaties, organiseert DvdW relaxatie bijeenkomsten, zowel individueel als in groep. «Onze lichamen zijn nauw verbonden met onze emoties” – legt Dr. Hiro’omi Sensui ons uit, één van vrijwillige therapeuten van DvdW. “Door het verminderen van fysische stress kunnen we ons emotioneel welzijn werkelijk ook verbeteren.»

Het antistress aanbod van de DvdW bestaat uit bepaalde relaxatietechnieken, massages en stretch oefeningen. De vrijwilligers van de ploeg DvdW die verantwoordelijk zijn voor de relaxatie hebben ook een opleiding gekregen in het onderwijzen van fysieke activiteiten zoals yoga en oosterse vechtsporten. Na de oefeningen voelen de mensen zich gemotiveerd om verder aan zichzelf te werken. Er zal eveneens een brochure met oefeningen uitgedeeld worden tijdens de bijeenkomsten.

De positieve resultaten van deze therapie stemmen ons optimistisch, zowel voor de belanghebbenden als voor het team van DvdW. «Juist na de aardbeving hadden veel mensen pijn aan hun knieën en in de onderbuik, klaagden ze van stijfheid aan de schouders en de nek en hadden een lage bloeddruk tengevolge van het trauma» legt een therapeut uit. «Nu horen we steeds vaker dat de pijn verdwijnt. De mensen zien er veel levendiger uit, en dat maakt ons op zijn beurt gelukkig.”

Wat betreft de projecten voor de toekomst gaat DvdW Japan zich vooral concentreren op de mensen die naar de geprefabriceerde woningen verhuizen. De NGO is eveneens begonnen met een uitwisseling van ervaringen met de lokale autoriteiten verantwoordelijk voor de gezondheid in Otsuchi voor de eventuele oprichting van een “Disaster-related Stress Counselling Center” in samenwerking met de stad Otsuchi en het Kamaishi Healthcare Center.


De ploeg van Dokters van de Wereld - Japan

Sinds jaren werkt DvdW mee aan het programma ‘Opération Sourire’ die werkt met daklozen in Tokio. Dit project heeft ervoor gezorgd dat er ook voor dringende acties snel een groep vrijwilligers kan worden opgezet. Sinds 1 juli is het programma van DvdW, in overeenkomst met de lokale autoriteiten, in een nieuwe fase van het project beland. De ploeg is verkleind, aangepast aan de vermindering van de personen die ondergebracht werden in collectieve toevluchtsoorden. Mevr. Saki Ueno, een verpleegster die al verschillende jaren met Dokters van de Wereld samenwerkt via Opération Sourire, werkt gedurende 4 dagen per week in Otsuchi. Dokter Suimei Morikawa, psychiater en verantwoordelijke voor het project in Tokio, is er 2 dagen per week. De coördinatrice van het project, Mevr. Nao Namizuka, doet ook regelmatig de verplaatsing vanuit Tokio naar het getroffen gebied.

De inspanningen van DvdW Japan komen bovenop de vele acties van de vrijwilligers van de lokale gemeenschap. De jongeren en studenten proberen zich nuttig te maken in hun gemeenschap. «Sommige studenten gebruiken hun vrije tijd om te luisteren naar bejaarden en naar mensen die hun toevlucht zoeken in alcohol om hun leed te vergeten.» legt psychiater Sachihiro Ochi uit.

Begunstigde Bevolking: 16 000
Verantwoordelijke: Prune Helfter, Algemeen Directrice DvdW Japan
Financiële bronnen: DvdW, Landbouwkrediet, Axa, HR Instituut
Budget 2011: 500 000 €.







Augustus 2011