Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Zes maanden na de aardbeving, en aan het begin van het nieuwe orkaanseizoen, bevinden we ons op een cruciaal tijdstip voor de heropbouw van Haïti. Al blijft de sanitaire situatie onder controle, de leefomstandigheden van de getroffen slachtoffers in Port au Prince en omgeving (1,3 miljoen mensen) blijven extreem zwaar. “Het gaat van kwaad naar erger”: voor velen wordt het dagelijkse leven er niet beter op, maar gaat het er zelfs op achteruit door de stopzetting van de voedselbedelingen. Er moeten snel tastbare tekenen van verbetering komen. Daar moet de Haïtiaanse overheid voor zorgen, met de beloofde steun van de Verenigde Naties en de Staten. Maar die steun laat op zich wachten …


  De beloofde fondsen van de internationale gemeenschap mobiliseren voor een echt rechtvaardig systeem van gezondheidszorg

Tot nu toe werden nog maar enkele honderden miljoenen dollars van de beloofde tien miljard daadwerkelijk overgemaakt door de Staten en donoren: het is hoog tijd om de gedane beloftes in te lossen, en dat moet sneller gebeuren.

Het bedrag van tien miljard dollar dat in maart door de internationale gemeenschap werd beloofd op een conferentie in New York, moet de financiering en invoering mogelijk maken van een rechtvaardiger systeem van gezondheidszorg. Rechtvaardiger qua kost, maar ook beter vertegenwoordigd in de armste en minst toegankelijke wijken. Sommige klinieken die DvdW en andere ngo’s hebben opgericht als noodhulp, kunnen zo permanent worden ingezet in een nieuw gezondheidszorgaanbod voor de armste Haïtianen.

Na de aardbeving vaardigde de Haïtiaanse regering een decreet uit dat gezondheidszorg gedurende zes maanden voor iedereen gratis maakte. Vandaag garandeert de toen aangekondigde maatregel enkel nog gratis medicijnen, en dat tot de maand oktober. De terugkeer naar een betalend systeem voor zorgverstrekking in ziekenhuizen sluit het grootste deel van de bevolking uit, met name de meest kwetsbaren, zwangere vrouwen en kinderen jonger dan vijf jaar. Voor deze bevolkingsgroepen moet gratis zorg absoluut gegarandeerd worden, en als blijvende maatregel worden opgenomen in het Haïtiaanse systeem van gezondheidszorg.


  Een kwetsbare sanitaire situatie

De verspreiding van besmettelijke ziekten voorkomen, gevallen van malaria en tyfus vaststellen en behandelen, kinderen en zuigelingen vaccineren, matige en ernstige ondervoeding aanpakken: dankzij de acties van lokale en internationale ngo’s - waaronder DvdW - bleven de gevolgen van de ramp op de volksgezondheid beperkt.

Deze acties leidden er ook toe dat duizenden Haïtianen voor het eerst echt toegang kregen tot gezondheidszorg. Vóór de aardbeving had meer dan 60% van de bevolking hier namelijk geen toegang toe. Momenteel staan DvdW-teams in voor zo’n 5000 gratis medische consultaties per week in tien 10 veldziekenhuizen in tenten, geplaatst in de meest achtergestelde wijken. Het blijft evenwel moeilijk om zieken door te verwijzen voor behandelingen in ziekenhuizen en de transfers tussen de ziekenhuisdiensten verlopen moeizaam.


  Verbetering van de leefomstandigheden: te weinig en te traag

De 1,3 miljoen slachtoffers moeten het nog steeds uit zien te houden in ziekteverwekkende leefomstandigheden. Mensen worden wel verzorgd, maar moeten daarna weer in een tent leven, zonder voedselbedeling, met een moeilijke toegang tot drinkwater, en terwijl de regens in hevigheid toenemen.

Onmacht en frustratie bij de zorgteams, onbegrip en woede bij de bevolking: na zes maanden is er nog altijd geen grootschalig initiatief om deze leefomstandigheden te verbeteren. Plannen voor nieuwe herlokalisatiekampen - onaangepast en ver van de hoofdstad gelegen - werden opgeschort, maar er kwamen geen andere voorstellen voor oplossingen.

De bewoners van de 400 kampen krijgen geen of weinig informatie over een mogelijke terugkeer naar woningen die veilig worden bevonden. Een collectieve boodschap dringt zich op om mensen de mogelijkheid te bieden naar deze woningen terug te keren als zij dat kunnen. Er moeten zonder dralen ook meer en sterkere tijdelijke verblijfplaatsen komen. Eind juni werden nog maar 3000 van dergelijke verblijfplaatsen gebouwd.


  “We mogen het niet vergeten”: het trauma is nog niet geheeld

Op de tien DvdW-sites worden meermaals per week praatgroepen voor volwassenen, workshops voor kinderen en individuele gesprekken georganiseerd. “Elke ochtend zijn er mensen die me komen opzoeken met pijnen die niet fysiek zijn,” verklaart dokter Emanuela “na een onderzoek blijkt dat er fysiek niets mis met ze is, maar als ik vragen stel zeggen ze dat ze niet kunnen slapen of eten, en dat ze die 52 seconden van de aardbeving telkens opnieuw beleven. Ik stel hen dan voor om met de psycholoog te praten of deel te nemen aan een praatgroep.”

Spreken over de aardbeving, elk detail beschrijven, hoe men het overleefd heeft, de mensen die verdwenen zijn, de ontbrekende lichamen waarvan geen afscheid kon worden genomen, …: voor veel deelnemers biedt de praatgroep de gelegenheid om voor het eerst te vertellen wat ze hebben meegemaakt, aan toehoorders die ze niet kennen. Het is pas maanden later dat het trauma aan de oppervlakte komt. Allemaal zeggen ze: “We kunnen het niet vergeten. We kunnen het alleen aan het verleden laten toebehoren.” Ze vertellen over de lijdensweg die hun dagelijkse leven is: “Ik ben niet meer normaal. Ik kan helemaal niet meer zijn zoals voorheen”.

Spelen, tekenen, zingen: sinds de maand april namen 6000 kinderen deel aan socio-educatieve workshops. De tekeningen zijn erg expliciet: een verwoest huis in alle kleuren en een grote hand die uit het puin steekt: zo tekent een kleine jongen hoe zijn moeder stierf tijdens de aardbeving. De kinderworkshops van DvdW eindigen met een liedje om geweld te voorkomen. Allemaal zingen ze “doe de bloem geen pijn, laat de vlinder zijn, vrij in zijn geluk, doe het kind geen pijn”.

Na maandenlang in een tent te hebben geleefd, op elkaars lip en in benarde en onzekere omstandigheden, nemen het geweld en met name het seksuele geweld toe in verschillende kampen waar DvdW hulp verleent. Vooral vrouwen maar ook kinderen zijn hier het slachtoffer van. Zes maanden later is het trauma nog altijd erg aanwezig, en blijft de bevolking angstig: de psychologische steun moet ook na de eerste noodfase worden voortgezet, en moet deel uitmaken van het plan om de gezondheidszorg in Haïti weer op te bouwen.


  “Vrouwen blijven kinderen op de wereld zetten, en daar ligt onze prioriteit”

Sinds half maart heeft DvdW-België al zijn energie gestoken in de zorg voor zwangere vrouwen in Haïti. Amper 6% van de armste vrouwen bevalt in een gezondheidscentrum, tegenover 78% van de vrouwen die financieel sterker staan. De aardbeving bracht ernstige schade toe aan de kraamklinieken en de school voor verloskundigen. “Het is onze prioriteit om zwangere vrouwen de toegang tot gezondheidszorg te garanderen en de kraambedsterfte terug te dringen”, aldus Pierre Verbeeren, algemeen directeur van DvdW-België.

DvdW-België stond het Haïtiaanse personeel bij om de kraamkliniek van Petit Goâve weer operationeel te maken en ondersteunt op langere termijn de opleiding van de gezondheidsmedewerkers van de kraamklinieken in Miragoane en Grand Goâve.

In de komende maanden zal DvdW-België:

> het departement Nippes steunen bij de kwaliteitsverbetering van de seksuele, reproductieve en gynaecologische gezondheidszorg. Deze ondersteuning vindt plaats in samenwerking met de lokale bevolking en het lokale medische personeel;




  Een financiële stand van zaken

DvdW zamelde 10,8 miljoen euro in aan privégiften en subsidies (waarvan 1 miljoen via DvdW-B). Zes maanden na de ramp werd meer dan 4,5 miljoen euro op het terrein ingezet (waarvan € 163.481 via DvdW-B).

De organisatie is al meer dan 20 jaar in het gebied aanwezig en engageert zich voor meerdere jaren voor de heropbouw van een toegankelijke gezondheidszorg in Haïti.


  Enkele cijfers

• Hulp verleend aan 123.000 mensen, 92.000 medische basisconsultaties en 20.000 gynaecologische en reproductieve consultaties verricht.
• 800 chirurgische ingrepen (wondbehandeling, behandeling van breuken ...) gerealiseerd in het algemene ziekenhuis Port-au-Prince, waarvan slechts 5% amputaties. Deze heelkundige hulp liep tot 22 februari.
• 10 tentpoliklinieken geïnstalleerd in Port-au-Prince, in 9 buurten, met 140 geïmproviseerde tenten.
• 5 mobiele klinische teams gerund op 30 plaatsen (Port au Prince, Cité Soleil en Grande Anse…).
• 6 ziekenhuisdepartementen ondersteund (Universitaire Ziekenhuis van Port-au-Prince, Choscal in Cité Soleil, Notre Dame in Petit Goâve, het ziekenhuis Saint Antoine van Jérémie) evenals 2 ziekenhuizen (Ziekenhuis de la Paix en Bernard Meuvs) bij de opvang van gewonden door geweld in Port-au-Prince.
• 14 staatsklinieken ondersteund (in Petit Goâve en Grande Anse).
• 30 teams ondersteund die ondervoeding behandelen (in Grande Anse en Petit Goâve).
• 510 personen werken momenteel voor DvdW in Haïti: 458 Haïtianen en 52 expats.

Bekijk hier de video: ’Zes maanden later, de heropbouw van Haïti’ van Dokters van de Wereld

Meer informatie: Paula Stam, Tel: 02/648 69 99, Paula.stam@doktersvandewereld.be - www.doktersvandewereld.be