Een woordje uitleg bij de regularisatie om medische redenen
Delen op:
Gemaakt op: 12/01/2012, 16h38
Gisteren lazen we in een gezaghebbende krant dat meer dan 9.500 regularisaties omwille van medische redenen zouden geregistreerd zijn in België in 2011. En dat er bovendien duidelijk sprake is van misbruik.
Sta ons toe om als gezondheidsverstrekkers die regelmatig geconfronteerd worden met de vraag om een medisch attest uit te schrijven in het kader van een regularisatieprocedure om medische redenen hier op te reageren en enkele zaken uit te klaren.
In de eerste plaats gaat het om meer dan 9.500 aanvragen in 2011 en niet om 9.500 toegekende regularisaties om medische redenen. Een aanvraag leidt zeker niet automatisch tot een uitstel van vertrek of een (tijdelijke) machtiging tot verblijf in België. Het aantal personen die via deze weg geregulariseerd werden in 2011 wordt nergens officieel meegedeeld, maar het betreft zeker een kleine minderheid van alle ingediende aanvragen. Men spreekt over 10%.
Een aanvraag voor een regularisatie om medische redenen wordt niet gedaan door een arts maar door een advocaat, een jurist of de persoon zelf. Wel moet elke aanvraag verplicht vergezeld worden door een recent standaard medisch getuigschrift dat onder meer de aandoeningen, de nodige behandeling en de graad van ernst van elke aandoening attesteert.
Er is geen sprake van misbruik indien een arts de gezondheidstoestand van een patiënt die hij/zij in behandeling heeft, attesteert. De code van geneeskundige plichtenleer stelt immers dat de arts het recht heeft, maar niet verplicht is aan een patiënt die hem erom verzoekt, een getuigschrift betreffende zijn gezondheidstoestand te overhandigen. De Orde van Geneesheren is tevens van mening dat de behandelende arts die niet ingaat op het verzoek van de patiënt om een attest over zijn gezondheidstoestand, hiervoor een gegronde reden dient te hebben en deze ook kenbaar dient te maken aan de patiënt.
Het is de rol van de Belgische overheid – en meer bepaald de Dienst Vreemdelingenzaken – om de gegrondheid van alle aanvragen tot regularisatie te onderzoeken. Voor evaluatie van de medische gegrondheid dient de overheid beroep te doen op artsen die deskundig zijn op dit gebied en dient ze erover te waken dat deze artsen in alle onafhankelijkheid kunnen opereren.
Het onderzoek naar de toegankelijkheid of beschikbaarheid van een noodzakelijke medische behandeling in het land van herkomst behoort niet tot de competenties, noch tot de bevoegdheid van de behandelende arts.
We willen zeker niet zeggen dat er geen misbruiken bestaan in het uitschrijven van medische attesten en nog minder dat misbruiken niet moeten aangepakt worden. Maar we manen aan tot voorzichtigheid in de woordkeuze. Het is niet omdat het Ministerie van Buitenlandse Zaken oordeelt dat een aanvraag niet in aanmerking komt voor regularisatie om medische redenen, dat er automatisch sprake is van misbruik bij door de aanvrager. Enkel indien aangetoond kan worden dat de arts in kwestie op één of andere manier voordeel doet of niet waarheidsgetrouwe attesten uitschrijft, kan er sprake zijn van misbruik aan de kant van de arts. Maar dat betreft zeker geen meerderheid.
Het feit dat het aantal aanvragen 9 ter stijgt, kan zeker mede verklaard worden door een inkrimping van de ruimte om toegang tot medische zorg te verkrijgen voor mensen die niet legaal in België verblijven. Zo weigert het OCMW van een bepaalde grote stad bijvoorbeeld de kosten van Dringende Medische Hulp op zich te nemen als de persoon in kwestie geen poging heeft gedaan om zijn verblijf te regulariseren. Dergelijke praktijken hebben het averechts effect dat mensen een regularisatie procedure om medische redenen opstarten enkel met het oog om toegang tot Dringende Medische Zorg te verkrijgen. Nochtans vormt het verstrekken van dringende medische hulp aan mensen die niet legaal in België verblijven en deze medische zorg niet kunnen betalen – zoals de voorzitter van het OCMW van Brussel terecht stelde – slechts voor een minieme belasting op het globaal budget van de Belgische staat. De kost van alle administratieve en juridische procedures om toegang tot noodzakelijke medische zorg in België te krijgen weegt mogelijks veel zwaarder door.
Het systeem ‘regularisatie om medische redenen’ is zeker voor verdere verbetering vatbaar. Het opstarten van procedures die geen kans maken, zorgt immers enkel voor veel administratieve overlast en valse hoop bij de patiënt. Een snelle, objectieve en deskundige afhandeling zijn in eenieders belang. De maatregelen gestemd door de overgangsregering zijn hierbij zeker een stap in de goede richting.
Het is echter heel belangrijk dat het medisch korps ook in dit debat gehoord wordt en dat onafhankelijke artsen deskundigen de taak toebedeeld krijgen om in eer en geweten de medische gegrondheid van elke aanvraag te beoordelen.
Het is belangrijk dat de mogelijkheid van regularisatie omwille van een ziekte die ”een reëel risico inhoudt voor het leven of de fysieke integriteit of op een onmenselijke of vernederende behandeling wanneer er geen adequate behandeling voor de ziekte is in het land van herkomst” moet vanuit menselijk oogpunt en in het kader van de universele rechten van de mens zeker bewaard blijven in Europa. De uiteindelijke oplossing bestaat niet in het uithollen van het recht op medische regularisatie maar wel in het verbeteren van de toegankelijkheid van de medische zorg overal ter wereld.
Dokters van de Wereld vraagt aan de staatssecretaris voor Asiel en Migratie om een breed overleg met gezondheidswerkers over dit onderwerp te organiseren zodat de bestaande regelgeving kan verbeterd worden. Verbeteringen zijn nodig, niet alleen om misbruiken tegen te gaan (elke rechtstaat heeft deze opdracht), maar ook om de rechten van de patiënt te versterken via een grotere participatie van artsen en een taakverdeling die de verantwoordelijkheid van elke instantie beter respecteert.
Perscontact:
Steffi Tisson
steffi.tisson@doktersvandewereld.be
t. + 32 (0)2 648 69 99 / g. + 32 (0) 493 25 65 02
www.doktersvandewereld.be
In de eerste plaats gaat het om meer dan 9.500 aanvragen in 2011 en niet om 9.500 toegekende regularisaties om medische redenen. Een aanvraag leidt zeker niet automatisch tot een uitstel van vertrek of een (tijdelijke) machtiging tot verblijf in België. Het aantal personen die via deze weg geregulariseerd werden in 2011 wordt nergens officieel meegedeeld, maar het betreft zeker een kleine minderheid van alle ingediende aanvragen. Men spreekt over 10%.
Een aanvraag voor een regularisatie om medische redenen wordt niet gedaan door een arts maar door een advocaat, een jurist of de persoon zelf. Wel moet elke aanvraag verplicht vergezeld worden door een recent standaard medisch getuigschrift dat onder meer de aandoeningen, de nodige behandeling en de graad van ernst van elke aandoening attesteert.
Er is geen sprake van misbruik indien een arts de gezondheidstoestand van een patiënt die hij/zij in behandeling heeft, attesteert. De code van geneeskundige plichtenleer stelt immers dat de arts het recht heeft, maar niet verplicht is aan een patiënt die hem erom verzoekt, een getuigschrift betreffende zijn gezondheidstoestand te overhandigen. De Orde van Geneesheren is tevens van mening dat de behandelende arts die niet ingaat op het verzoek van de patiënt om een attest over zijn gezondheidstoestand, hiervoor een gegronde reden dient te hebben en deze ook kenbaar dient te maken aan de patiënt.
Het is de rol van de Belgische overheid – en meer bepaald de Dienst Vreemdelingenzaken – om de gegrondheid van alle aanvragen tot regularisatie te onderzoeken. Voor evaluatie van de medische gegrondheid dient de overheid beroep te doen op artsen die deskundig zijn op dit gebied en dient ze erover te waken dat deze artsen in alle onafhankelijkheid kunnen opereren.
Het onderzoek naar de toegankelijkheid of beschikbaarheid van een noodzakelijke medische behandeling in het land van herkomst behoort niet tot de competenties, noch tot de bevoegdheid van de behandelende arts.
We willen zeker niet zeggen dat er geen misbruiken bestaan in het uitschrijven van medische attesten en nog minder dat misbruiken niet moeten aangepakt worden. Maar we manen aan tot voorzichtigheid in de woordkeuze. Het is niet omdat het Ministerie van Buitenlandse Zaken oordeelt dat een aanvraag niet in aanmerking komt voor regularisatie om medische redenen, dat er automatisch sprake is van misbruik bij door de aanvrager. Enkel indien aangetoond kan worden dat de arts in kwestie op één of andere manier voordeel doet of niet waarheidsgetrouwe attesten uitschrijft, kan er sprake zijn van misbruik aan de kant van de arts. Maar dat betreft zeker geen meerderheid.
Het feit dat het aantal aanvragen 9 ter stijgt, kan zeker mede verklaard worden door een inkrimping van de ruimte om toegang tot medische zorg te verkrijgen voor mensen die niet legaal in België verblijven. Zo weigert het OCMW van een bepaalde grote stad bijvoorbeeld de kosten van Dringende Medische Hulp op zich te nemen als de persoon in kwestie geen poging heeft gedaan om zijn verblijf te regulariseren. Dergelijke praktijken hebben het averechts effect dat mensen een regularisatie procedure om medische redenen opstarten enkel met het oog om toegang tot Dringende Medische Zorg te verkrijgen. Nochtans vormt het verstrekken van dringende medische hulp aan mensen die niet legaal in België verblijven en deze medische zorg niet kunnen betalen – zoals de voorzitter van het OCMW van Brussel terecht stelde – slechts voor een minieme belasting op het globaal budget van de Belgische staat. De kost van alle administratieve en juridische procedures om toegang tot noodzakelijke medische zorg in België te krijgen weegt mogelijks veel zwaarder door.
Het systeem ‘regularisatie om medische redenen’ is zeker voor verdere verbetering vatbaar. Het opstarten van procedures die geen kans maken, zorgt immers enkel voor veel administratieve overlast en valse hoop bij de patiënt. Een snelle, objectieve en deskundige afhandeling zijn in eenieders belang. De maatregelen gestemd door de overgangsregering zijn hierbij zeker een stap in de goede richting.
Het is echter heel belangrijk dat het medisch korps ook in dit debat gehoord wordt en dat onafhankelijke artsen deskundigen de taak toebedeeld krijgen om in eer en geweten de medische gegrondheid van elke aanvraag te beoordelen.
Het is belangrijk dat de mogelijkheid van regularisatie omwille van een ziekte die ”een reëel risico inhoudt voor het leven of de fysieke integriteit of op een onmenselijke of vernederende behandeling wanneer er geen adequate behandeling voor de ziekte is in het land van herkomst” moet vanuit menselijk oogpunt en in het kader van de universele rechten van de mens zeker bewaard blijven in Europa. De uiteindelijke oplossing bestaat niet in het uithollen van het recht op medische regularisatie maar wel in het verbeteren van de toegankelijkheid van de medische zorg overal ter wereld.
Dokters van de Wereld vraagt aan de staatssecretaris voor Asiel en Migratie om een breed overleg met gezondheidswerkers over dit onderwerp te organiseren zodat de bestaande regelgeving kan verbeterd worden. Verbeteringen zijn nodig, niet alleen om misbruiken tegen te gaan (elke rechtstaat heeft deze opdracht), maar ook om de rechten van de patiënt te versterken via een grotere participatie van artsen en een taakverdeling die de verantwoordelijkheid van elke instantie beter respecteert.
Perscontact:
Steffi Tisson
steffi.tisson@doktersvandewereld.be
t. + 32 (0)2 648 69 99 / g. + 32 (0) 493 25 65 02
www.doktersvandewereld.be
5 laatste infos