Schrijf je in op onze nieuwsbrief

In een dergelijk complex gebied, moeten we nieuwe middelen bedenken om de slachtoffers van de droogte en conflicten te kunnen helpen. De crisis heeft zich ontwikkeld tot een catastrofe en de NGO’s versterken hun teams.

CONTEXT

We hebben het al gezegd en we gaan het jammer genoeg nog lang moeten herhalen, de regio in de Hoorn van Afrika kent momenteel een kritieke verergering van de voedingstoestand die reeds sinds vele jaren extreem moeilijk is. In delen van Kenia, Ethiopië, Djibouti en Somalië is door het uitblijven van twee regenseizoenen al sinds vorig jaar sprake van zeer ernstige droogte en de verwachting is dat regen nog lang zal uitblijven.

De nomadische veehouders zijn gedwongen om de getroffen gebieden te verlaten, om zich met hun kuddes te begeven naar gebieden die gespaard zijn gebleven, in de hoop om daar water te vinden. De gevolgen van de droogte worden nog meer geaccentueerd door conflicten in het zuiden van Somalië, waar de migratie naar de weilanden voorkomen wordt. Tienduizenden mensen verlaten Somalië om te vluchten naar kampen in Kenia en Ethiopië, maar door de overcapaciteit is het niet langer mogelijk om te voldoen aan de vele behoeften van de vluchtelingen. Anderen trachten de Golf van Aden over te steken om uiteindelijk via Jemen uit te komen bij de Golfstaten. De Verenigde Naties schat dat er over de hele regio een 2 miljoental kinderen ondervoed zijn. Wat betreft de totale bevolking, zijn er ongeveer 11 miljoen mensen getroffen door de droogte.

AANWEZIGHEID VAN NGO’S

« Vandaag de dag zien we “het ergste van het ergste”, maar het probleem is structureel », analyseert Pierre Verbeeren, directeur van Dokters van de Wereld, « en het wordt verergerd door een waarschijnlijk langdurig conflict ». Dit is de reden waarom de meeste internationale ontwikkelingsorganisaties voor meerdere jaren aanwezig zijn in deze regio. De crisis heeft zich ontwikkeld tot een catastrofe, de NGO’s versterken hun teams met programma’s omtrent zorg, voedsel en reeds bestaande elementaire veiligheid. Bovendien evalueren deze NGO’s de nieuwe noden en beginnen ze ad hoc programma’s op te stellen. Dit allemaal in een omgeving die zeer moeilijk blijft.

Weliswaar heeft de actuele hongersnood (volgens de verklaring van de Verenigde Naties) als effect gehad dat de houding van de partijen in het conflict veranderd is naar het meer en beter aanvaarden van de aanwezigheid van humanitaire organisaties in de regio. Vandaag de dag wordt het mogelijk om hulp in te zetten in een context van verminderende onzekerheid wat betreft de veiligheid van de interventiegroepen. Evenwel, « worden NGO’s soms gezien als symbolen van het Westen en van het koloniale denken. Als zij ingrijpen met de hulp van publieke subsidies, kunnen zij nog meer voorkomen als de fluwelen handschoen van het Westerse buitenlandse beleid », zegt Pierre Verbeeren, directeur van Dokters van de Wereld. Sommige partijen in het conflict accepteren vandaag de komst van de internationale hulp, maar weigeren te erkennen dat er een hongersnood heerst. Dit is het geval bij Al Shabaab in Somalië. Vanuit hun standpunt, controleert de Ethiopische regering zeer strikt het mandaat van de humanitaire organisaties. Is dit openhartigheid of is het een tactiek van de oorlogvoerende partijen om te profiteren van de internationale solidariteit? In deze context is het opstellen van eigen financiële middelen een belangrijk strategisch element om toegang te krijgen tot de bevolking. « De publieke solidariteit zal dus een meer bepalende invloed hebben dan ooit op de doeltreffendheid van de hulp », verzekert François Fille, verantwoordelijke van de operaties in Centraal- en West-Afrika.

ALTERNATIEVE STRATEGIEËN

Als de financiële onafhankelijkheid de capaciteit van de humanitaire organisaties overstijgt, is de strategie van de ene niet hetzelfde als de strategie van de anderen. Dokters van de Wereld heeft ervoor gekozen om haar activiteiten te concentreren op een gebied dat minder getroffen is dan het zuiden van Somalië, maar waar evenzeer geaffecteerde personen door de droogte en het geweld naartoe migreren. Dus heeft Dokters van de Wereld sinds 1 juli een project te Bossassa (cf. kaart hieronder) opgestart, in de regio van Puntland, een bereikbare regio voor buitenlandse humanitaire organisaties. Ondanks de aanwezigheid van DvdW in Somalië sinds 2007, heeft DvdW haar programma in Merka, in het zuiden van Somalië, afgesloten in maart 2011.

De veiligheidsomstandigheden en de toegang tot de bevolking kenden hun invloed op de kwaliteit en opvolging van het programma in een land waar de controle en de humanitaire hulp een kwestie is voor alle instanties. Terwijl Zuid- en Centraal-Somalië lijden onder hevige politieke onrust, is de regio van Puntland relatief stabiel na de oprichting van een overgangsregering. Elke dag, komen er veel migranten en ontheemden aan in Bossasso, de economische hoofdstad van Puntland en de enige vrije haven met diepe waters in de regio. Daar proberen ze zich te vestigen of trachten ze om de Golfstaten en Jemen te bereiken door de Golf van Aden te traverseren.

GEZONDHEIDSCENTRA VOOR MOEDERS EN KINDEREN

In 2008 heeft de locale partnerorganisatie van DvdW, ISDP (Integrated Services for Displaced Population), 39 212 ontheemden geïdentificeerd in Bossasso. Volgens schattingen van de DRC (Danish Refugee Council), is het aantal gestegen met meer dan 25% in 2,5 jaar tijd. Meer dan 49 000 personen in december 2010 zijn geïdentificeerd. Het project van Dokters van de Wereld heeft als visie basiszorgen te voorzien met als prioriteit vrouwen en kinderen, die leven in de geïnstalleerde kampen in het centrum van de stad Bossasso. In één jaar tijd is Dokters van de Wereld van plan om zorg te leveren aan bijna 10 000 zwangere vrouwen en 40 000 kinderen jonger dan 5 jaar.

Ter vermindering van de moeder-kindsterfte, voorziet DvdW vijf gezondheidscentra “Moeders en kinderen” met essentiële medicatie, vaccins en apparatuur, vormingen voor medisch personeel en organiseert DvdW een overdracht van bevoegdheden aan de lokale structuren. Het gaat over 4 centra beheerd door de NGO ISDP te Bula Elay, Bariga, Tuur Jale en Bokolqa Bush, over het gezondheidcentrum beheerd door het ministerie van Volksgezondheid te Beldage en over de creatie van een mobiele eenheid om de onvervulde behoeften in de vluchtelingenkampen te voorzien.

Dokters van de Wereld is momenteel op weg om twee evaluatiemissies te realiseren, één in het kamp Dolo Ado in Ethiopië en een andere in Daabab in Kenia. Alsook staat Dokters van de Wereld klaar om in de regio zorg te leveren in samenwerking met andere humanitaire actoren die de voeding van jonge kinderen waarborgen.

Om het mogelijk te maken dat deze zorg onafhankelijk kan worden en om Dokters van de Wereld te helpen bij het behandelen van meer slachtoffers, zijn de giften van de Belgische bevolking cruciaal: 000-0000029-29

Corne de l’Afrique