Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Zo is in de meeste landen van de Europese Unie (EU), de toegang tot verzorging voor vreemdelingen – in het bijzonder vreemdelingen in een onregelmatige situatie – veel beperkter dan voor de inlandse bevolking. In bepaalde landen beperkt de toegang tot verzorging voor deze bevolkingsgroep zich tot levensnoodzakelijke spoedgevallen, in andere landen is deze toegang tot verzorging, zelfs indien hij door de wetgeving is voorzien, de facto beperkt door ingewikkelde procedures. [1]

Verschillende actuele vraagstukken in verband met volksgezondheid (vogelgriep, overdraagbare infectieziekten enz..) tonen de noodzaak aan deze mensen niet door de mazen van het gezondheidsnet te laten glippen, omdat zij, - omwille van hun mobiliteit en de sociale omstandigheden waarin zij leven (of geleefd hebben) - des te kwetsbaarder zijn. Vanuit economisch oogpunt gezien, loopt het gezondheidsbeleid dat de toegang tot de preventie en tot de eerstelijnsgezondheidszorg voor een deel van de bevolking beperkt, voor deze mensen dan ook vaak uit op een opname in het ziekenhuis. Deze opname in het ziekenhuis en het verstrekken van de nodige zorgen blijken meer te kosten dan het opzetten van preventiemaatregelen en eerstelijnszorg.

Als antwoord op deze vraagstukken, hebben de 11 verenigingen van Dokters van de Wereld in Europa [2] een project opgesteld ter bevordering van de toegang tot gezondheidszorg voor asielzoekers en vreemdelingen in onregelmatige situatie in de Europese Unie. Deze pleidooiactie, Huma-netwerk genaamd, wordt gevoerd over 3 jaar in 19 van de 27 Lidstaten van de EU. [3] Op termijn moet zij uitmonden in dwingende communautaire juridische normen op het gebied van gezondheid en de bescherming van ernstig zieke vreemdelingen.

I) Vaststelling

 De Europese Gemeenschap, die ongeveer 25 miljoen niet-communautaire onderdanen herbergt (hetzij minder dan 5,5% van de totale bevolking) schat dat zich op heden 4,5 tot 8 miljoen vreemdelingen in onregelmatige situatie op haar grondgebied bevinden. Zij heeft eveneens 187.223 asielaanvragen geboekt in 2005. Zij is dus een belangrijk immigratiegebied. Daarnaast ontwikkelt zich, naast de vast gevestigde immigranten, een steeds mobielere immigrantengroep, meer bepaald in het Oosten en het Zuiden van de EU. Deze tweede vorm van migratie is ofwel een “migratie in nabuurschap” ofwel een migratie voortkomend uit de mondialisering van de bevolkingsstromen. [4]

 In de E.U. is de gezondheidstoestand van de vreemdelingen in onregelmatige situatie en van de asielzoekers in het algemeen minder goed dan deze van de inheemse bevolking. Hiervoor zijn verschillende redenen : zwaardere ziekteverschijnselen (tropische, infectieuze, overdraagbare ziekten), een ingewikkelde persoonlijke levensweg die vaak trauma’s veroorzaakt (de toestand die aan de grondslag ligt van het vertrek en de reisomstandigheden), zeer onzekere levensomstandigheden. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) drukt het uit als volgt : “Het zijn over het algemeen de armsten die in de slechtste gezondheidstoestand verkeren”.

 Wat betreft de toegang tot verzorging op het grondgebied van de E.U., dient vastgesteld te worden dat de vreemdelingen die in een onregelmatige situatie leven en in mindere mate de asielzoekers, zowel in de wetgevingen van de lidstaten als in de praktijk globaal uitgesloten zijn uit het zorgensysteem. De recente wijzigingen van nationale en Europese wetsbepalingen versterken deze uitsluiting nog. De meest behoeftigen worden gelijkgesteld met bedriegers. Het beleid gevoerd met betrekking tot deze bevolkingsgroepen streeft ernaar hun toegang tot de zorgverstrekking te beperken, de controles te verstrengen en de facto de brandmerking te benadrukken. Tenslotte wordt de bescherming tegen uitzetting uit het land van zwaar zieke vreemdelingen naar landen waar de toegang tot de nodige verzorging niet verzekerd is, niet gewaarborgd door alle lidstaten van de Europese Unie.

II) Doelstellingen van het Huma-netwerk

Algemene doelstelling

De gezondheid van de asielzoekers en vreemdelingen in onregelmatige situatie in de E.U. verbeteren.

Bijzondere doelstelling

Binnen 3 jaar ten eerste een verbetering bekomen van de toegang tot verzorging voor vreemdelingen in onregelmatige situatie en voor asielzoekers in de E.U. en ten tweede de zwaar zieke vreemdelingen beschermen tegen uitzetting, door het uitwerken en uitvoeren in de lidstaten van dwingende communautaire juridische richtlijn(en).

III. Strategie van het Huma-netwerk

Het Huma-netwerk stelt de oprichting voor van een NGO-net binnen 19 lidstaten van de E.U. Dit net moet gedurende 3 jaar pleidooiacties voeren om erkenning en goedkeuring te bekomen door de E.U.

 van een recht op toegang tot verzorging, gelijk aan dat van de nationale bevolking, voor vreemdelingen in onregelmatige situatie en asielzoekers,
 van een recht op bescherming tegen uitzetting voor zwaar zieke vreemdelingen.

Het Huma-netwerk spits zich toe op 3 assen:

Verbetering van de inzet, kennis, analysecapaciteit en werkmogelijkheden in netverband van de Europese NGO’s om de toegang tot verzorging te verdedigen voor vreemdelingen in onregelmatige situatie en voor asielzoekers in de E.U.

 Er zal een pleidooinetwerk opgericht worden samengesteld uit NGO’s die tussenkomen ten voordele van vreemdelingen in onregelmatige situatie en/of asielzoekers. De 11 verenigingen van DvW die zich op Europees grondgebied bevinden en NGO- partners in 8 andere lidstaten ,waar DvW niet vertegenwoordigd is, zullen er deel van uitmaken. Alle leden van het HUMA-netwerk zullen dezelfde doelstellingen en activiteiten delen en ernaar streven een hechte en langlopende samenwerking op te bouwen.

 De werkzaamheden van het Europees waarnemingscentrum voor de Toegang tot gezondheidszorg van Dokters van de Wereld, zullen voortgezet en verder ontwikkeld worden. Alle leden van het Huma-netwerk zullen deel uitmaken van deze onderzoeksinstelling over de gezondheidstoestand en de effectieve toegang tot verzorging voor vreemdelingen in onregelmatige situatie en asielzoekers. Zij zullen betrokken worden bij de activiteiten gevoerd in de lidstaten aangaande de effectieve bescherming van zwaar zieke vreemdelingen tegen uitzetting. Dit onderzoek zal het voorwerp uitmaken van een verslag dat een brede verspreiding zal kennen. Verder zal het netwerk een vergelijkende studie opmaken en uitgeven betreffende de grote politieke tendenzen en de wetgevingen op het niveau van de E.U. en de lidstaten.

 Gedurende de looptijd van het project zullen nationale en Europese campagnes gevoerd worden om de publieke opinie en de medische zorgenverstrekkers bewust te maken en te mobiliseren.

www.huma-network.org
_

[1] Zie het « Europees onderzoek betreffende de toegang tot verzorging voor personen die leven in een onzekere toestand» van het “European Observatory” voor de toegang tot verzorging opgericht door Dokters van de Wereld, verschenen op 25 september 2007.

[2] Het netwerk van Dokters van de Wereld (delegaties en kantoren) is gevestigd in 11 Lidstaten van de EU – België, Cyprus, Duitsland, Frankrijk, Griekenland, Italië, Nederland, Portugal, Spanje, Verenigd Koninkrijk, Zweden.

[3] De 11 Lidstaten waar Dokters van de Wereld reeds gevestigd is, evenals Oostenrijk, Finland, Hongarije, Polen, de Tsjechische Republiek, Roemenië, Slovenië en in Malta, waar partners zullen aangeduid worden.

[4] De landen van Centraal en Oost Europa, die terzelfdertijd land van vertrek en van onthaal zijn, zijn eveneens transitlanden geworden naar West Europa (bijvoorbeeld Polen voor de Tsjetsjenische migranten) of naar Amerika. In het Zuiden bestaat hetzelfde verschijnsel van kettingmigratie ; daar zijn de Maghreblanden een zone van vertrek en van onthaal, maar vooral een transitzone voor de migratie vanuit de Sub Saharische landen naar West Europa, via Spanje of Italië.